ABOUT THE PROJECT (EN)
This interactive mapping project aims to offer an original perspective from the lens of urban political ecology on the entangled relationships of power and labor—also involving non-human agents—shaped by the materials constituting the Florya, Salacak, Moda, Büyükdere, and Süreyya beaches; the Salacak public sea bath and a private sea bath in Büyükdere; the quarantine stations (tahaffuzhane) at Kavak and Kuleli; the Kumkapı waste disposal quay (tanzifat iskelesi); the Beyazıt Tower; the Göksu Stream recreational area; the Kırkçeşme, Hamidiye, Halkalı, and Taksim water networks; the Terkos Water Pumping Station; the Port of Istanbul–Galata Pier; the Silahtarağa Power Plant; the Kuruçeşme Coal Depot; the Bahariye gecekondu settlements; the three major Bosphorus bridges; the oil pier; the Golden Horn Bridge; the ring road; the Eminönü Square; Atatürk Boulevard; Taksim Gezi Park; the Büyükdere Nursery; the coastal land reclamation zones of Maltepe and Yenikapı; Istanbul Airport; and the Kanal Istanbul project.
This project adopts a perspective that challenges the conventional divide between nature and society. It seeks to understand the multidimensional and dynamic relationships that constitute Istanbul’s urban metabolism from the 19th century to the present. At the same time, it attempts to explore urban space as a way of reading socio-natural processes. In other words, the project investigates—through interactive mapping—whether it is possible to visually trace the spatial manifestations of complex metabolic flows composed of materials and elements such as water, soil, urban voids, coal, oil, iron, and cement along Istanbul’s constantly transforming shoreline. This effort can also be read as an attempt to contribute to the urban environmental history of Istanbul.
In this research, which seeks to understand urban metabolism, we aim to materially render visible the formative processes of the shoreline—as a space where nature is continuously reproduced. These processes are of fundamental importance for grasping the city as a dynamic formation shaped by power relations, political struggles, and material flows.
The environmental crises of dense coastal urban areas in a socio-natural manner are rooted in the 19th century and accelerated in the 21st century. Searching the production of nature through waterfronts is growing in importance in terms of understanding the metabolisms of coastal cities. Cities in the 19th century were the main metabolic mediums for both widespread deaths among laboring populations within filthy environments and the enjoyment of the techno-managerial aspects of the modern capitalist urban landscapes. Istanbul is one of these cities.
As part of the project, QGIS—an open-source Geographic Information Systems (GIS) software—was utilized. The vector and raster data layers created within the QGIS environment were integrated into the project through Mapbox Studio. In addition, Mapbox’s interactive mapping applications were incorporated using tools such as Mapbox Storytelling and Juxtapose, ensuring a cohesive and holistic integration of different GIS components.
Through this approach, an effective infrastructure for visualization and narrative was developed, enabling the interoperability of diverse GIS elements. The project’s website, including its user interface and interactive content, was designed using JavaScript—a widely used client-side programming language. This choice was made to provide a dynamic and user-friendly web experience.
MEF AAP 027-Interactive Mapping of İstanbul’s Metabolism
Project period: 2024 April-2025 August.
This Research Supported by: MEF Scientific Research Projects (BAP)
PROJECT TEAM
Project Coordinator: Dr. Esra Sert
Project Asistants: Erva Sayar, Emel Öztürk, İlkay Berrak Sevinç, Aylin Elif Şahin
Doğa Ataman, Bingül Çakacı
Mapping Consultant: Murat Tülek
Web Application: Cem Şengezer, Funda Aktan
Scientfic Advisory Board: Prof. Dr. Güven Arif Sargın, Prof. Dr. Murat Güvenç, Prof. Dr. Bülent Tanju
Archival Material
General Directorate of State Archives of Turkey (Ottoman Archives, BOA.)
SALT-Research
Atatürk Library-İBB
ANAMED (Koç University Research Centre for Anatolian Civilisations)
İstanbul Research Institute
İstanbul Metropolitan Municipality (İBB)
İstanbul Üniversitesi Kütüphane ve Dökümantasyon Başkanlığı Açık Kaynak Gazete Arşiv Kataloğu
Bibliothèque Nationale de France, département Sciences et techniques
PROJE HAKKINDA (TR)
Bu interaktif haritalama çalışmasında; Florya, Salacak, Moda, Büyükdere ve Süreyya plajları, Salacak kamusal deniz banyosu ve Büyükdere’de bulunan özel deniz banyosu, Kavak ve Kuleli tahaffuzhaneleri, Kumkapı tanzifat iskelesi, Beyazıt Kulesi, Göksu Deresi Mesiresi, Kırkçeşme, Hamidiye, Halkalı ve Taksim Su Yolları, Terkos Su Pompa İstasyonu, İstanbul Limanı-Galata Rıhtımı, Silahtarağa Elektrik Santrali, Kuruçeşme Kömür Deposu, Bahariye gecekondular, Boğazdaki üç büyük köprü, petrol iskeleleri, Haliç Köprüsü, Çevre yolu, Eminönü Meydanı, Atatürk Bulvarı, Taksim Gezi Parkı, Büyükdere Fidanlığı, Maltepe ve Yenikapı dolgu alanları, İstanbul Havalimanı ve Kanal İstanbul’u oluşturan malzemeler ile dolanık güç ve emek ilişkilerinin -insan dışı canlıların da dahil olduğu- hikayesine kentsel politik ekoloji perspektifinden özgün bir bakış getirmek amaçlanıyor.
Bu proje, doğa ve toplum arasındaki geleneksel ayrıma meydan okuyan bir perspektif benimsiyor. İstanbul'un kentsel metabolizmasını -19. yüzyıldan günümüze- oluşturan çok boyutlu ve dinamik ilişkileri göz önünde bulundurarak anlamaya çalışıyor. Bununla birlikte kentsel mekânı, sosyo-doğal süreçleri okumanın bir biçimi olarak keşfetmeyi deniyor. Başka bir deyişle proje, İstanbul'un sürekli dönüşen kıyısı boyunca su, toprak, kentsel boşluklar, kömür, petrol, demir ve çimento gibi malzeme ve unsurlardan oluşan karmaşık metabolik akışların mekânsal karşılıklarının izlerini görsel olarak tasvir etmenin mümkün olup olmadığını interaktif bir haritalama ile araştırmayı amaçlıyor. Bu çaba aynı zamanda İstanbul’un kentsel çevre tarihine bir katkı denemesi olarak da okunabilir.
Kentsel metabolizma bağlamıyla anlamaya çalıştığımız araştırmada -mekân olarak sürekli yeniden üretilen doğa olarak- kıyının oluşum süreçlerini maddi olarak görünür kılar. Bu süreç, kenti iktidar ilişkileri, siyasal mücadeleler ve malzeme akışları çerçevesinde dinamik bir yapı içinde kavrayabilmek açısından temel önemdedir.
Yoğun kıyı kentlerinde gözlemlenen çevresel krizler, sosyo-doğal bir bağlamda ele alındığında, kökenlerini 19. yüzyıla dayandırmakta ve 21. yüzyılda ivme kazanarak derinleşmektedir. Kıyı alanları üzerinden doğanın üretimini incelemek, kıyı kentlerinin metabolizmalarını anlamak açısından giderek daha kritik bir önem taşıyor. 19. yüzyıl kentleri, hem sağlıksız ve kirli çevrelerde yaşayan emekçi sınıflar arasında yaygın ölümlerin mekânsal zeminini, hem de modern kapitalist kent peyzajlarının tekno-yönetsel niteliklerinin deneyimlendiği ve etkileri günümüze uzanan alanları temsil etmiştir. İstanbul da bu kentlerden biridir.
Proje kapsamında, açık kaynak kodlu bir Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yazılımı olan QGIS kullanılmıştır. QGIS ortamında oluşturulan vektör ve raster veri katmanları, Mapbox Studio ile entegre edilerek projeye dâhil edilmiştir.
Ayrıca, Mapbox Storytelling ve Juxtapose gibi araçlarla birlikte, Mapbox’ın interaktif harita uygulamaları da bütüncül bir yaklaşımla birbiriyle uyumlu şekilde entegre edilmiştir. Bu sayede, farklı CBS bileşenlerinin birlikte çalışmasına olanak tanıyan etkili bir görselleştirme ve anlatım altyapısı geliştirilmiştir. Proje kapsamında geliştirilen web sitesi, kullanıcı arayüzü ve etkileşimli içeriklerin oluşturulmasında yaygın olarak tercih edilen bir istemci tarafı programlama dili olan JavaScript kullanılarak tasarlanmıştır. Bu yazılım dili, dinamik ve kullanıcı dostu bir web deneyimi sağlamak amacıyla tercih edilmiştir.
MEF AAP 027-İstanbul'un Metabolizmasının İnteraktif Haritalanması
Proje süresi: 2024 Nisan-2025 Ağustos.
Destekleyen Kuruluş: MEF Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri
PROJE EKİBİ
Proje Koordinatörü: Dr. Esra Sert
Proje Asistanları: Erva Sayar, Emel Öztürk, İlkay Berrak Sevinç, Aylin Elif Şahin, Doğa Ataman, Bingül Çakacı.
Web Uygulama: Cem Şengezer, Funda Aktan
Haritalama Danışmanı: Murat Tülek
Bilimsel Danışma Kurulu: Prof. Dr. Güven Arif Sargın, Prof. Dr. Murat Güvenç, Prof. Dr. Bülent Tanju
Arşivinden Yararlanılan Kurumlar
T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı (Osmanlı Arşivi)-BOA
SALT-Araştırma
Atatürk Kitaplığı-İBB
ANAMED-Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi
İstanbul Araştırmaları Enstitüsü
İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İstanbul Üniversitesi Kütüphane ve Dökümantasyon Başkanlığı Açık Kaynak Gazete Arşiv Kataloğu
Bibliothèque Nationale de France, département Sciences et techniques